For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Perth.

Perth

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ten artykuł od 2012-04 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do wiarygodnych źródeł.(Dodanie listy źródeł bibliograficznych lub linków zewnętrznych nie jest wystarczające).Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon ((Dopracować)) z tego artykułu.
Ten artykuł dotyczy miasta w stanu Australia Zachodnia. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Perth”.
Perth
Ilustracja
Herb
Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Australia

Stan

Australia Zachodnia Australia Zachodnia

Data założenia

1829[1]

Powierzchnia

6 418 km²

Populacja (06.2020)
• liczba ludności
• gęstość


2 125 114[2]
331 os./km²

Nr kierunkowy

0852

Położenie na mapie Australii
Mapa konturowa Australii, blisko lewej krawiędzi nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Perth”
Położenie na mapie Australii Zachodniej
Mapa konturowa Australii Zachodniej, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Perth”
Ziemia31°58′S 115°49′E/-31,966667 115,816667
Strona internetowa
Portal Australia

Perth (wym. [ˈpɜrθ]) – miasto w Australii będące stolicą stanu Australia Zachodnia. Położone jest przy ujściu rzeki Łabędziej do Oceanu Indyjskiego, u podnóża gór Darling. Jest czwartym miastem Australii pod względem populacji, zamieszkuje je ponad 2,1 mln mieszkańców[2].

Historia

Perth założone zostało w 1829 r. Zostało tak nazwane przez Jamesa Stirlinga na cześć miasta w Szkocji o tej samej nazwie. W 1856 królowa Wiktoria nadała Perth prawa miejskie. W 1877 doprowadzono linię telegraficzną z Adelaide. Silny rozwój nastąpił po odkryciu w pobliżu miasta złóż złota na przełomie XIX i XX w. Populacja zwiększyła się z ok. 8 tys. w 1891 do 27,5 tys. w 1901. Do rozwoju miasta przyczyniło się także zbudowanie portu we Fremantle oraz doprowadzenie transkontynentalnej linii kolejowej z Adelaide w 1917. W 1911 w mieście powstał pierwszy uniwersytet. W 1930 ukończono połączenie telefoniczne Perth z Adelajdą i resztą kraju.

Gospodarka

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, środków transportu, chemiczny, włókienniczy, materiałów budowlanych oraz drzewny[1].

Geografia

Perth leży nad rzeką Swan, przy jej ujściu do Oceanu Indyjskiego. Centrum miasta i większość przedmieść położone jest na piaszczystym i stosunkowo płaskim terenie. Cała aglomeracja rozciąga się na długości ok. 125 km wzdłuż wybrzeża oraz do ok. 50 km w głąb lądu.

Perth jest bardzo odosobnioną metropolią. Od najbliższego dużego miasta – Adelajdy dzieli je ok. 2100 km w linii prostej, a ok. 2600 km drogą lądową[3]. Do Sydney jest stąd dalej niż choćby do Dżakarty.

Niska roczna suma opadów i rosnąca liczba mieszkańców powodują trudności w zaopatrzeniu miasta w wodę pitną. Istnieją obawy że w ciągu najbliższych 10 lat wystąpią znaczące braki wody. W związku z tym planowane są liczne inwestycje w tym zakresie takie jak: stacja odsalania wody morskiej w Kwinana, budowa studni artezyjskiej w Yarragadee i wodociąg sprowadzający wodę z rejonu Kimberley.

Klimat

Lato w Perth trwa 2/3 roku, środek lata jest gorący i suchy. Najcieplejszym miesiącem jest styczeń i luty ze średnimi temperaturami w dzień przekraczającymi +30 °C. Rekord temperatury padł 23 lutego 1991 roku na lotnisku (Perth Airport) i wyniósł +46,7 °C. Ochłodę w upalne dni przynosi bryza znad Oceanu IndyjskiegoFremantle Doctor. Najchłodniejszy okres trwa od czerwca do sierpnia, występują wtedy temperatury rzędu +18-20 °C w ciągu dnia. Spada wtedy większość całorocznego opadu deszczu. Najzimniejszym dniem w historii Perth był 17 czerwca 2006 roku; zanotowano wtedy jedyny raz w historii temperaturę ujemną: –0,7 °C. W Perth notuje się duże roczne nasłonecznienie, największe spośród pięciu australijskich metropolii. Wiele dni jest pogodnych lub bezchmurnych. Długość dnia waha się od 10 do 14 godzin. Temperatura oceanu waha się od ok. 19 °C w okresie wrzesień-październik do ok. 23 °C w okresie luty-kwiecień.

Średnia temperatura i opady dla Perth
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 31.3 31.7 29.6 25.9 22.3 19.4 18.4 19.1 20.4 23.4 26.6 29.1 24,8
Średnie dobowe temperatury [°C] 24.8 25.0 23.2 19.9 16.4 14.0 13.1 13.7 15.0 17.5 20.5 22.8 18,8
Średnie temperatury w nocy [°C] 18.2 18.3 16.7 13.8 10.5 8.6 7.7 8.3 9.6 11.5 14.3 16.4 12,8
Opady [mm] 15.4 8.5 20.3 37.8 91.1 126 145 122 88.0 38.6 23.7 10.1 728
Średnia liczba dni z opadami 2.7 2.1 4.3 7.1 11.5 14.7 17.1 15.7 15.0 8.8 6.0 3.6 109
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 357 319 298 249 214 177 189 223 231 298 318 357 3221
Źródło: Bureau of Meteorology[4][5] (liczba dni z opadami dla wartości 0,1 mm, wysokość 25 m n.p.m., 1994-2019)
Średnia dobowa temperatura morza (°C)[7]
Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Rok
21,9 22,8 23,4 22,8 22,1 21,3 19,9 19,4 19,0 18,9 19,6 20,9 21
Panorama śródmieścia Perth
Panorama śródmieścia Perth
Główna stacja kolejowa w Perth
Główna stacja kolejowa w Perth
Centrum miasta w nocy
Centrum miasta w nocy

Demografia

W pierwszym wieku istnienia miasta głównym źródłem osadników były Wielka Brytania i Irlandia. W latach 20. i 30. XX w. przybyło wielu imigrantów z Grecji i Włoch. Od zakończenia II wojny światowej napływa coraz więcej różnych narodowości, takich jak Holendrzy, Niemcy, Chorwaci, Macedończycy i inni. Wciąż przybywa też wielu Brytyjczyjków. W ostatnich dekadach ważnym kierunkiem przybywania migrantów stała się Azja Południowo-Wschodnia (Malezja, Indonezja, Wietnam, Singapur, Chiny, Indie).

Transport

Głównym lotniskiem Perth jest Perth Airport, położone we wschodniej części miasta. Lotnisko Jandakot na południowych przedmieściach obsługuje głównie awionetki.

Transport publiczny to przede wszystkim pociągi, autobusy i promy. W całej metropolii znajduje się 59 stacji kolejowych i 15 dworców autobusowych.

Rozpoczynająca się w Perth linia kolejowa Indian Pacific łączy je z Adelaide i Sydney (przez Kalgoorlie).

Edukacja

Obowiązek szkolny w Australii obejmuje dzieci i młodzież w wieku od 6 do 17 lat i jest realizowany najpierw w szkołach podstawowych, a później w szkołach średnich[8]. Naukę można kontynuować na uniwersytetach, uczelniach technicznych lub college'ach.

Szkoły podstawowe i średnie

Uczniowie mogą uczęszczać do szkół publicznych, prowadzonych przez organy rządowe odpowiedzialne za edukację, lub do szkół prywatnych prowadzonych zazwyczaj przez wspólnoty religijne i kościoły.

Western Australian Certificate of Education (WACE) to zaświadczenie przyznawane uczniom, którzy ukończyli 11 i 12 rok edukacji w szkole średniej[9].

Sport

W Perth swoje siedziby mają popularne australijskie kluby sportowe:

Panorama miasta
Panorama miasta

Inne informacje

W mieście znajduje się polski konsulat honorowy[10].

Zobacz też

Przypisy

  1. a b Perth, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-08-05].
  2. a b Australian Bureau of Statistics: Regional population. Australian Bureau of Statistics.
  3. Adelaide to Perth distance (ADL to PER), Air Miles Calculator [dostęp 2022-02-17] (ang.).
  4. Bureau of Meteorology: Climate statistics for Australian locations. Perth Metro.
  5. Perth Metro Climatic Averages
  6. Bureau of Meteorology: Climate statistics for Australian locations. Swanbourne.
  7. Perth average sea temperature – seatemperature.org.
  8. Pre-compulsory and compulsory education period - Policies - The Department of Education, det.wa.edu.au [dostęp 2020-07-09] (ang.).
  9. Years 11 and 12 | WACE Requirements, senior-secondary.scsa.wa.edu.au [dostęp 2020-07-09] (ang.).
  10. Przedstawicielstwa dyplomatyczno-konsularne RP w Australii i Papui Nowej Gwinei. sydney.msz.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-02)]. - sydney.msz.gov.pl
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Perth
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on