For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Plik danych.

Plik danych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Historyczne już pliki kart dziurkowanych, we wspólnej kartotece
Historyczne już pliki kart dziurkowanych, we wspólnej kartotece

Plik danych, plik komputerowy, zwykle krótko plik – uporządkowany zbiór danych o skończonej długości, posiadający szereg atrybutów i stanowiący dla użytkownika systemu operacyjnego całość. Nazwa pliku nie jest jego częścią, lecz jest przechowywana w systemie plików.

Typy plików

Pliki dzieli się na kilka typów:

  • katalogi (ang. directory) (stosuje się też nazwy „foldery” lub „teczki”) – pliki zawierające spis odwołań do innych plików (w tym także do katalogów)
  • dowiązania symboliczne (ang. symbolic link) – odwołanie do innego pliku; większość operacji na tego typu plikach będzie w rzeczywistości wywoływane na plikach, na które one wskazują
  • kolejki FIFO (ang. first in, first out, w skrócie FIFO), gniazda (ang. sockets), strumienie danych oraz inne – realizujące bardziej złożone zadania; nie występują w każdym systemie
  • pliki wykonywalne (ang. executable files), skrypty (ang. scripts), pliki wsadowe (ang. batch files) – zawierające program do wykonania lub polecenia dla interpretera (często powłoki).

Ponadto system DOS rozróżnia pliki:

  • tekstowe – dane zapisane w formie kodów ASCII łącznie z kodami sterującymi urządzeniami (np. drukarka, terminal, ekran) do których mają być wysłane
  • binarne – pozostałe pliki.

W systemach uniksowych pliki binarne i tekstowe są tożsame.

Atrybuty

Każdy plik może posiadać określone atrybuty.

DOS i Windows

W systemie DOS istnieje 6 atrybutów pliku:

  • tylko do odczytu – chroni pliki przed zmianą, usunięciem czy przeniesieniem
  • ukryty – ukrywa pliki w widoku katalogu go zawierającym
  • systemowy – przydzielony dla plików wykorzystywanych przez system operacyjny i należących do tego systemu
  • archiwalny – atrybut pliku archiwalnego (określa, czy dany plik został zmodyfikowany od momentu jego ostatniej archiwizacji; zazwyczaj jest nadawany każdemu plikowi zaraz po jego utworzeniu lub zmodyfikowaniu)
  • katalog – oznacza, że plik jest katalogiem
  • volume – oznacza, że jest to tylko etykieta partycji (wolumenu)

Dodatkowo w systemach Windows obsługujących partycje NTFS używane są atrybuty:

  • szyfrowany – oznacza, że podczas zapisu zawartość pliku jest szyfrowana, a podczas odczytu deszyfrowana w sposób niewidoczny dla użytkownika. Zabezpiecza to przed nieautoryzowanym dostępem do danych w nim zawartych.
  • skompresowany – oznacza, że podczas zapisu zawartość pliku jest kompresowana i tak zapisywana na zewnętrznym nośniku pamięci, a podczas odczytu dekompresowana w sposób niewidoczny dla użytkownika. Taki plik potrzebuje mniej miejsca do zapisania jego zawartości.
  • offline – oznacza, że zawartość pliku może nie być dostępna w systemie plików i znajdować się w innym miejscu (na przykład na taśmie)
  • tymczasowy – oznacza, że w miarę możliwości, system operacyjny powinien przechowywać plik w pamięci zamiast na dysku, dzięki czemu dostęp do pliku będzie znacznie szybszy.

Ponadto znaczenie atrybutów może być modyfikowane flagami (na przykład FILE_FLAG_DELETE_ON_CLOSE oznacza, że plik tymczasowy po zamknięciu nie jest zapisywany, tylko od razu usuwany). Niezależnie od tak zdefiniowanych atrybutów, w systemie plików NTFS istnieją listy uprawnień (Access Control List), dzięki którym dla każdego pliku można zdefiniować indywidualnie uprawnienia dotyczące każdego użytkownika i grupy w systemie.

Unix

W systemach unix-owych te atrybuty są następujące:

 Osobny artykuł: chmod.
  • prawo odczytu przez właściciela
  • prawo odczytu przez grupę
  • prawo odczytu przez wszystkich
  • prawo zapisu przez właściciela
  • prawo zapisu przez grupę
  • prawo zapisu przez wszystkich
  • prawo wykonania przez właściciela
  • prawo wykonania przez grupę
  • prawo wykonania przez wszystkich[1]
  • sticky bit
  • SGID
  • SUID

Zobacz też

Przypisy

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Plik danych
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.