For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Republika radziecka.

Republika radziecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Republiki radzieckie – twory państwowe odwołujące się do ideologii leninizmu, powoływane w końcu pierwszej wojny światowej i wkrótce po jej zakończeniu. Republiki powstawały samorzutnie (poza granicami Imperium Rosyjskiego przed 1917), lub jako państwa marionetkowe, z inspiracji Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików), lub w konsekwencji agresji Armii Czerwonej.

Republiki radzieckie tworzone były także w latach późniejszych jako jednostki podziału administracyjnego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w wyniku podbojów nowych ziem (państw) lub reorganizacji władz istniejących wcześniej jednostek terytorialnych.

Republiki radzieckie 1917-1922

W okresie 1917-1922 powstały m.in. następujące republiki:

1917

1918

1919

1920

1921

1922

 Osobny artykuł: Radziecki podbój Gruzji.

W 1918 istniała w zalążku Fińska Socjalistyczna Republika Robotnicza podczas wojny domowej w Finlandii.

W 1920 roku, w trakcie wojny polsko-bolszewickiej, przygotowywane było powołanie republiki radzieckiej pod nazwą Polska Socjalistyczna Republika Rad.

Republiki radzieckie poza imperium Rosyjskim

Większość republik radzieckich powstała na terytorium byłego Imperium Rosyjskiego. Jednak analogiczne państwa powstawały także w wyniku działań rewolucyjnych na terenie państw Europy środkowej i zachodniej:

Podjęto także próbę powołania Radzieckiej Republiki Iranu - ruch partyzancki Dżangalije wspierany przez wojska radzieckie ustanowił efemeryczną republikę, która istniała w latach 1920-1921.

Powstanie ZSRR

30 grudnia 1922, na mocy traktatu założycielskiego ZSRR, ustanowiony został Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, którego sygnatariuszami były:

Od momentu ustanowienia ZSRR przez republikę radziecką rozumie się podmioty wchodzące w skład tego związku, zarówno republiki związkowe, jak i wchodzące w ich skład autonomiczne republiki radzieckie.

 Osobny artykuł: Republiki ZSRR.

II wojna światowa

Po pakcie Ribbentrop-Mołotow do ZSRR przyłączono państwa lub części państw, i ustanowiono republiki:

Rozwiązanie ZSRR

W trakcie rozpadu ZSRR, od 1988 roku kolejne republiki związkowe ZSRR ogłaszały niepodległość. Na mocy Porozumienia białowieskiego (8 grudnia 1991) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich przestał istnieć, a w ciągu kolejnych miesięcy wszystkie republiki wchodzące wcześniej w skład ZSRR (w tym jako autonomiczne republiki radzieckie) usunęły nazwę "radziecka" ze swoich nazw.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Republika radziecka
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on