For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Rzgów.

Rzgów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Rzgów
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia.
Rzgów
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja

Fragment rynku
Herb
Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

łódzki wschodni

Gmina

Rzgów

Prawa miejskie

1502/2006

Burmistrz

Mateusz Kamiński

Powierzchnia

16,8 km²

Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość


3371[1]
200,7 os./km²

Strefa numeracyjna

+48 42

Kod pocztowy

95-030

Tablice rejestracyjne

ELW

Położenie na mapie gminy Rzgów
Mapa konturowa gminy Rzgów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Rzgów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Rzgów”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Rzgów”
Położenie na mapie powiatu łódzkiego wschodniego
Mapa konturowa powiatu łódzkiego wschodniego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Rzgów”
Ziemia51°39′47″N 19°29′22″E/51,663056 19,489444
TERC (TERYT)

1006104

SIMC

0415787

Urząd miejski
Plac 500-lecia 22
95-030 Rzgów
Strona internetowa
BIP

Rzgówmiasto[2] w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Rzgów, nad rzeką Ner, wchodzi w skład aglomeracji łódzkiej. Był miastem duchownym[3] kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[4].

W Rzgowie znajduje się największe w Europie centrum handlu odzieżą i tekstyliami, które tworzą Centrum Handlowe Ptak i Polros.

Rzgów położony jest w dawnej ziemi sieradzkiej[5]. Uzyskał lokację miejską w 1467 roku, ale nie została ona zrealizowana, ponowna lokacja w 1502 roku, degradacja w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 2006 roku[6].

Historia

Pierwsze wzmianki o Rzgowie pochodzą z 1378 roku. Lokowano tu wówczas wieś na prawie niemieckim. W 1460 kapituła krakowska od Andrzeja z Pabianic, plebana w Targowisku zakupiła za 130 grzywien wójtostwo w Rzgowie oraz młyn wodny na Nerze. W 1467, wskutek starań ówczesnych właścicieli miasta, kapituły katedralnej krakowskiej, miasto otrzymało z nadania króla Kazimierza Jagiellończyka prawa miejskie[7].

W 1469 Krakowska Kapituła Katedralna zbudowała w miejscowości kościół św. Stanisława. Miejscowość odnotowana została w historycznych dokumentach podatkowych. Z 9 łanów kmiecych kapituła pobierała czynsz w wysokości 14 groszy od dwóch ogrodów, a z trzeciego fertona oraz 2 kapłony, 30 jaj oraz 12 wozów drewna od każdego łanu. Odnotowano także pasieki dworu pabianickiego dające do 2 miar miodu[7].

W 1552 odnotowano w miejscowości młyn o trzech kołach wodnych alias folusz. Miasto płaciło wówczas 1 złoty 6 groszy szosu. W wykazie poborowym z 1563 podano 90 rzemieślników pracujących w mieście płacących po 4 grosze szosu[7].

Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się początkowo w zaborze pruskim. Po 1795 Rzgów wraz z dobrami kapituły tworzył królewską domenę pabianicką. W latach 1807–1815 miejscowość leżała w granicach Księstwa Warszawskiego. Po podziale księstwa leżała w zaborze rosyjskim w Królestwie Polskim. W XIX-wiecznym Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego wymieniona jest jako osada miejska, dawniej miasteczko leżące w powiecie łódzkim w gminie Gospodarz i parafii Rzgów. Prawa miejskie miasto straciło w roku 1870, w wyniku carskiej reformy administracyjnej[7].

W 1827 w Rzgowie znajdowało się 162 domy zamieszkanych przez 997 mieszkańców. W 1862 liczba domów wzrosła do 176, a mieszkańców do 1559. W mieście odbywało się wówczas 6 jarmarków rocznie. W 1889 w miejscowości znajdowało się 228 domów; głównie drewnianych, zamieszkiwanych przez 1656 mieszkańców. W miasteczku stał murowany kościół, urząd gminy, szkoła początkowa. Miejscowość liczyła w sumie 2444 mórg powierzchni w tym 1730 gruntów ornych[7].

W nocy z 25 na 26 lipca 1812 roku miał miejsce pożar Rzgowa, który wybuchł przy ulicy Tuszyńskiej. W ciągu trzech godzin spłonęło 140 domów, budynki gospodarskie, 70 stodół, a także proboszczówka i inne obiekty[8].

Z kolei latem 1918 roku miał miejsce pożar Rzgowa, który rozpoczął się od iskry z parowozu kolejki dojazdowej ŁWEKD. Pożar ten zamknął okres drewnianej zabudowy osady, która wcześniej dominowała – osada została odbudowana w cegle, zyskując wyraźnie charakter miejski.

W okresie II wojny światowej Rzgów został wcielony w granice III Rzeszy i znalazł się w granicach tzw. Kraju Warty (Warthegau) pod nazwą Rzgow. W 1943 roku niemieccy okupanci zmienili nazwę na nową, ahistoryczną Lancellenstätt[9].

Do 1953 miejscowość była siedzibą gminy Gospodarz. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w starym województwie łódzkim. 1 stycznia 2006 Rzgów odzyskał prawa miejskie[2].

Po zmianie ustroju społeczno-gospodarczego w Polsce od czerwca 1989 r., w latach 90. XX w. nastąpił znaczący rozwój miasta, w oparciu o rozwijające się w nim i w pobliżu duże targowiska odzieży i artykułów włókienniczych. Inicjatorem tych przemian były dwie miejscowe rodziny: Antoniego Ptaka i Gałkiewiczów[10].

Demografia

  • Piramida wieku mieszkańców Rzgowa w 2014 roku[11].


Piramida wieku Rzgow.png

Transport

Uroczystość otwarcia linii Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych (ŁWEKD) Ruda Pabianicka-Rzgów-Tuszyn (18 kwietnia 1916)
Uroczystość otwarcia linii Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych (ŁWEKD) Ruda Pabianicka-Rzgów-Tuszyn (18 kwietnia 1916)

Przez Rzgów prowadzi droga krajowa nr 91. Miasto znajduje się w zasięgu miejskich linii autobusowych obsługiwanych przez MPK Łódź (linie 50B, 50C oraz 56) oraz MZK Pabianice (linia T), a ponadto kursują autobusy PKS Łódź (linie Tuszyn – Łódź oraz Czyżeminek – Łódź). W południowej części miasta znajduje się węzeł drogowy Rzgów łączący drogę krajową nr 91 z drogą ekspresową S8 (fragment trasy europejskiej E67). Na wschód od miasta zlokalizowany jest węzeł z autostradą A1 (fragment trasy europejskiej E75).

szlak turystyczny czerwony przez Rzgów przebiega Łódzka magistrala rowerowa.

OSP Rzgów – strażnica
OSP Rzgów – strażnica

W latach 1916–1978 Rzgów był również skomunikowany w relacji ŁódźTuszyn poprzez podmiejską sieć tramwajową. W latach 1916–1948 linia obsługiwana była przez Łódzkie Wąskotorowe Elektryczne Koleje Dojazdowe i miała status kolejki dojazdowej. Początkowo była obsługiwana trakcją parową, która w 1927 r. zmieniona została na trakcję elektryczną. W okresie II wojny światowej linia ta otrzymała numer 80. Przed wojną i po wojnie tramwaj był oznakowany nazwą docelowego przystanku, czyli Tuszyna. Od 1956 linia otrzymała numerację 42, która była utrzymana do jej likwidacji w 1978 roku[12]. 17 czerwca 1978 r., w związku z gruntowną przebudową drogi Łódź – Piotrków Trybunalski, likwidacji uległ odcinek Rzgów – Tuszyn tej linii[13]. Od tego czasu, do całkowitej likwidacji linii rzgowsko-tuszyńskiej (z dniem 1 czerwca 1993), jej nową krańcówkę umieszczono przy ulicy Tuszyńskiej[14]. Śladem tej linii kursują autobusy MPK-Łódź nr 50[15].

Edukacja

Istnienie w miejscowości szkoły początkowej odnotował w 1889 roku XIX-wieczny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego[7].

Obecnie w Rzgowie znajduje się Przedszkole Miejskie, Szkoła Podstawowa im. Jana Długosza i Gimnazjum im. Kazimierza Jagiellończyka.

Zabytki

Do rejestru zabytków[16] wpisany jest jeden obiekt:

Przypisy

  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
  2. a b Dz.U. z 2005 r. nr 141, poz. 1185.
  3. Przeszłość administracyjna ziem województwa łódzkiego, „Rocznik Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego”, Łódź 1929, s. 15.
  4. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 68.
  5. Stanisław Płaza, Sejmiki i zjazdy szlacheckie województwa sieradzkiego. Ustrój i funkcjonowanie (1572–1632), t. 1, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa–Kraków 1987, ISBN 83-01-08272-0, ISSN 0083-4394, s. 14.
  6. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 68–69.
  7. a b c d e f Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. X, hasło "Rzgów". nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1881. s. 166. [dostęp 2019-10-18].
  8. y, Parafialna Księga Zgonów Rzymskokatolickiej Parafii Św. Stanisława i Biskupa Męczennika, k. 1, 1810.
  9. Vgl. Anordnung über Ortsnamenänderung im Reichsgau Wartheland, Nr 62, 18 maja 1943; Posen 1943.
  10. Anna Gałkiewicz, 400 lat rodziny Gałkiewiczów w Rzgowie, Rzgów 2003.
  11. Rzgów w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-01-09] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  12. Linia 42. [dostęp 2011-08-26].
  13. Tomasz Sas, Ostatni kurs do Tuszyna, „Tramwajarz Łódzki”, 14 VII 1978, nr 3, s. 3.
  14. Łódzkie tramwaje i autobusy – Krańcówki tramwajowe.
  15. Wojciech Źródlak, Jerzy Wojtowicz, Marcin Kaczyński, Łódzka podmiejska komunikacja tramwajowa 1901–2001, Jan Raczyński (red.), Łódź: Wyd. EMI-PRESS, 2001, ISBN 83-904079-8-1, OCLC 830247102.
  16. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021, s. 34 [dostęp 2014-02-09].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Rzgów
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.