For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Rzut wolny (koszykówka).

Rzut wolny (koszykówka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ten artykuł opisuje zagadnienie koszykarskie zgodne z normami FIBA.Zasady w ligach NBA, NCAA lub innych mogą różnić się od tutaj przedstawionych.
Rzuty wolne
Dwa rzuty wolne
Dwa rzuty wolne (1. – bez gry, 2. – z grą), oraz akcja po rzutach wolnych
Typowy rzut wolny w koszykówce
Typowy rzut wolny w koszykówce
Kobe Bryant rzuca rzuty wolne

Rzut wolny – rzut oddawany z linii rzutów wolnych, o wartości jednego punktu.

Sytuacje, w których wykonuje się rzuty wolne

W ten sposób zapisuje się celny rzut wolny w protokole FIBA
W ten sposób zapisuje się celny rzut wolny w protokole FIBA

Rzuty wolne – w koszykówce okazja zdobycia punktów dla zawodnika, gdy:

Poprawny sposób wykonania rzutów wolnych

Zawodnik rzucający

Ustawienie zawodników podczas rzutów wolnych
Schemat ustawienia zawodników podczas rzutów wolnych
Schemat ustawienia zawodników podczas rzutów wolnych
Ustawienie zawodników w praktyce
Ustawienie zawodników w praktyce
Ustawienie zawodników w praktyce przy obszarze ograniczonym i za linią 6,75
Ustawienie zawodników w praktyce przy obszarze ograniczonym i za linią 6,75
Na czerwono zaznaczona linia rzutów wolnych
Na czerwono zaznaczona linia rzutów wolnych

Zawodnik musi wykonać rzut do kosza w następujący sposób:

  • zawodnik wykonuje rzut stojąc "na linii rzutów wolnych" (w rzeczywistości stoi przed linią rzutów wolnych, gdyż jej nadepnięcie lub przekroczenie uznawane jest jako błąd przejścia; zawodnik rzucający może przekroczyć linię rzutów wolnych, dopiero gdy jest to ostatni rzut, a piłka dotknęła już obręczy kosza)
  • nie może wykonać zwodu sugerującego wykonanie rzutu
  • nie może wykorzystać więcej niż 5 sekund na wykonanie rzutu.

Pozostali zawodnicy

Pod koszem

Przykład zastawienia przeciwnika pod koszem podczas rzutów wolnych
Przykład zastawienia przeciwnika pod koszem podczas rzutów wolnych
Pole 3 sekund
Pole 3 sekund

Zawodnicy muszą ustawić się w taki sposób przy liniach bocznych ograniczających "pole 3 sekund", że:

  • dwaj zawodnicy obrony ustawiają się bliżej kosza
  • dwaj zawodnicy ataku znajdują się w środku
  • jeden zawodnik obrony znajduje się w polu bliższym linii rzutów wolnych.

Zadaniem tych zawodników jest zastawienie przeciwnika i zebranie piłki z kosza (patrz: zdjęcie po lewej).

Pozostali

Pozostali zawodnicy muszą ustawić się nad linią 6,75, nie stojąc poniżej wyimaginowanej linii, powstałej przez przedłużenie linii rzutów wolnych.

Liczba rzutów wolnych

W zależności od sytuacji wykonuje się 1, 2 lub 3 rzuty wolne.

  • 1 rzut wolnygdy zawodnik był faulowany podczas akcji rzutowej i trafił do kosza i został on uznany
  • 2 rzuty wolnegdy:
    • zawodnik był faulowany podczas akcji rzutowej i nie trafił do kosza
    • był to piąty, lub kolejny faul drużyny przeciwnej
    • drużyna przeciwna popełniła faul techniczny (możliwe jest też, że wtedy rzuty wolne wykonuje sam rzucający, a wszyscy pozostali zawodnicy obu drużyn ustawiają się nad linią 6,75, a następnie drużyna zawodnika rzucającego wybija piłkę z autu z wysokości połowy boiska, lub z wysokości najwyższego punktu linii 6,75)
  • 3 rzuty wolnegdy zawodnik był faulowany podczas akcji rzutowej za 3 punkty i nie trafił do kosza

Sędziowie

Sędziowie podczas rzutów wolnych
Sędziowie boczni pokazujący rzuty wolne "bez gry" (po lewej) i "z grą" (po prawej)
Sędziowie boczni pokazujący rzuty wolne "bez gry" (po lewej) i "z grą" (po prawej)
Sędzia stojący tyłem informuje o rzucie wolnym "bez gry"
Sędzia stojący tyłem informuje o rzucie wolnym "bez gry"
Sędzia stojący tyłem informuje o ostatnim rzucie wolnym – "z grą"
Sędzia stojący tyłem informuje o ostatnim rzucie wolnym – "z grą"

Wyróżniamy rzuty wolne "z grą" i "bez gry". Rzuty "bez gry" są zazwyczaj wtedy, gdy nie jest to ostatni rzut wolny danego zawodnika. Rzut "z grą" to zazwyczaj ostatni rzut, po którym zawodnicy mogą zbierać piłkę z kosza.

Sędzia podający piłkę graczowi rzucającemu powinien poinformować zawodnika, ile ma wykonać rzutów i czy jest to rzut "z grą", czy "bez gry", mówiąc np. dwa rzuty, bez gry. Po wykonanym rzucie ponownie podając piłkę powinien wtedy powiedzieć: jeden rzut, z grą.

Podczas rzutu "bez gry", drugi sędzia powinien stać z rękoma uniesionymi ku górze, z otwartymi dłońmi. Przy rzucie wolnym "z grą" drugi sędzia unosi tylko jedną rękę i wyciąga tylko palec wskazujący ku górze.

Błędy popełniane podczas rzutów wolnych

Błędy rzucającego

  • przekroczenie linii rzutów wolnych, zanim piłka dotknie obręczy kosza
  • wykonywanie rzutu dłużej niż przez 10 sekund
  • wykonanie zwodu sugerującego oddanie rzutu wolnego
  • kosz był niecelny, a piłka nie dotknęła obręczy kosza

Błędy pozostałych zawodników

  • zajęcie niewłaściwego miejsca
  • wejście do obszaru ograniczonego, od momentu otrzymania piłki przez zawodnika rzucającego do wypuszczenia piłki z rąk (podczas wykonania rzutu)
  • wejście do strefy neutralnej, od momentu otrzymania piłki przez zawodnika rzucającego do wypuszczenia piłki z rąk (podczas wykonania rzutu)
  • opuszczenie swojego miejsca przy obszarze ograniczonym, od momentu otrzymania piłki przez zawodnika rzucającego do wypuszczenia piłki z rąk (podczas wykonania rzutu)
  • rozpraszanie zawodnika rzucającego

Konsekwencje błędów

Gdy rzut celny

Gdy błąd popełnia rzucający

Gdy kosz jest celny, lecz błąd popełnia zawodnik wykonujący rzut wolny, kosz nie zostaje zaliczony. Piłkę otrzymują przeciwnicy, chyba że są jeszcze inne rzuty do wykonania.

Gdy błąd popełnia inny zawodnik

Jeżeli kosz jest celny, a błąd popełnił dowolny inny zawodnik (oprócz rzucającego), to kosz zostaje uznany za celny, a błędy zostają pominięte. Jeśli był to ostatni rzut, piłkę otrzymują przeciwnicy.

Gdy rzut niecelny

Gdy błąd popełnia drużyna, której zawodnik wykonuje rzut wolny

W sytuacji, w której rzut jest niecelny, a zawodnik z drużyny osoby wykonującej rzut wolny popełnia błąd, piłkę otrzymuje przeciwnik. Wyjątkiem są sytuacje, w których pozostają kolejne rzuty do wykonania, lub drużyna rzucająca posiada prawo do posiadania piłki po oddaniu rzutów wolnych (taka sytuacja ma miejsce np. przy faulu technicznym).

Gdy błąd popełnia przeciwnik

W sytuacji rzutu niecelnego i błędu popełnionego przez drużynę przeciwną, wykonujący rzut wolny może powtórzyć swój rzut.

Gdy błąd popełnią obie drużyny

Jeśli podczas ostatniego rzutu wolnego błąd popełnia obie drużyny, pojawia się tzw. sytuacja rzutu sędziowskiego.

Bibliografia

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Rzut wolny (koszykówka)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.