Ticino - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Ticino.

Ticino

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ten artykuł dotyczy szwajcarskiego kantonu. Zobacz też: rzekę Ticino.
Ticino
niem. Republik und Kanton Tessin
fr. République et Canton du Tessin
wł. Repubblica e Cantone del Ticino
ret. Republica ed il chantun Tessin
kanton
Herb Flaga
Państwo  Szwajcaria
Siedziba Bellinzona
Data powstania 1803
Kod ISO 3166-2 CH-TI
Powierzchnia 2812 km²
Populacja (2004)
• liczba ludności

319 800
• gęstość 114 os./km²
Języki urzędowe włoski
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba dystryktów 8
Liczba gmin 244
Położenie na mapie Szwajcarii
Strona internetowa

Ticino (wł.: Ticino, ofic.: Repubblica e Cantone Ticino; lomb. Tesin, niem., fr., rom. Tessin) – najdalej wysunięty na południe kanton Szwajcarii. Tereny Ticino zostały zajęte przez Szwajcarów w XV i na początku XVI wieku, w 1803 kanton Ticino przystąpił do Konfederacji Szwajcarskiej jako pełnoprawny członek.

Językiem urzędowym kantonu jest język włoski, natomiast językiem mówionym jest język lombardzki; wyjątkiem jest gmina Bosco/Gurin, gdzie mówi się po alemańsku. Na terenie Ticino znajduje się włoska enklawa Campione d’Italia. Razem z częścią Gryzonii Ticino tworzy tzw. Svizzera Italiana (Szwajcarię włoskojęzyczną). Dialekty lombardzkie (tessyńskie) są wciąż szeroko używane, ale nie mają oficjalnego statusu. Najważniejsze miasta to Lugano, Locarno i stolica kantonu Bellinzona.

  • Stolica: Bellinzona
  • Powierzchnia: 2812 km²
  • Liczba mieszkańców: 311 900
  • Gęstość zaludnienia: 110 osób/km²
  • Liczba gmin: 244
  • Język urzędowy: włoski

Podział administracyjny

Kanton dzieli się na 8 dystryktów.

Demografia

Językiem urzędowym kantonu jest język włoski. Językami z najwyższym odsetkiem użytkowników są:

Kultura i nauka

Z Ticino pochodziło wielu architektów renesansu i baroku: Francesco Borromini, Matteo Castelli, Giovanni Catenazzi, rodzina Fontana, Carlo Maderna, Giovanni Battista di Quadro, Giovanni Trevano - patrz komaskowie.

Z Ticino pochodzi również wielu wybitnych architektów neomodernizmu: Rino Tami, Tita Carloni, Peppo Brivio, Luigi Snozzi, Livio Vacchini, Aurelio Galfetti, Mario Botta.

Zobacz też

Nazwa kantonu

Oficjalną nazwą kantonu jest nazwa włoska Ticino (endonim), pochodząca od łacińskiej nazwy Ticinum. W języku polskim używanym w kraju potocznie równie rozpowszechniona jest nazwa Tessyn (takie wyniki daje wyszukiwanie Google). Polonia szwajcarska również używa obu nazw. Polskie publikacje encyklopedyczne w zdecydowanej większości używają nazwy Ticino. KSNG nie wypowiedziała się w tej sprawie, co zgodnie z praktyką i rekomendacjami ONZ oznacza, że zaleca jako poprawną formę endonim, czyli Ticino.

Przypisy

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Ticino
Listen to this article