For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Wieża Bismarcka w Raciborzu.

Wieża Bismarcka w Raciborzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Wieża Bismarcka w Raciborzu
Ilustracja

Wieża w 1930 r
Państwo

 Polska

Miejscowość

Racibórz

Typ pomnika

Zburzony pomnik

Data budowy

1912–1913

Data odsłonięcia

18 października 1913

Data likwidacji

10 listopada 1933

brak współrzędnych

Wieża Bismarcka w Raciborzu nieistniejąca wieża Bismarcka, powstała w 1913 roku w Brzeziu, obecnej dzielnicy Raciborza, na wzgórzu nazwanym później wzgórzem Bismarcka. Zburzona w 1933.

Historia

W roku 1898 zmarł Otto von Bismarck, studenci wielu niemieckich uniwersytetów i szkół wyższych słali apele do ludności, aby uczcić "żelaznego kanclerza" wzorem tradycji Sasów i Normanów budując wieże Bismarcka. Również raciborscy studenci studiujący na wielu uniwersytetach, głównie we Wrocławiu wysyłali petycje do władz regencji i miasta Raciborza w sprawie uczczenia wielkiego męża stanu. W samym mieście zaczęły powstawać stowarzyszenia Bismarcka, przede wszystkim przy szkołach, związkach sportowych, kulturowych i kombatanckich, nad którymi pieczę sprawowało Raciborskie Stowarzyszenie Bismarcka (Bismarck–Verein Ratibor).

W 1911 roku Raciborskie Stowarzyszenie Bismarcka wraz z inspektorem budowlanym Albachem zaproponowali budowę wieży w mieście, a ostatecznym miejscem, gdzie miała powstać wybrano podraciborskie Brzezie, ponieważ znajdowało się ono na wzniesieniu, a inicjatorzy budowy chcieli, by była widoczna zarówno dla mieszkańców jak i pasażerów pociągów wyjeżdżających i przyjeżdżających do miasta.

Decyzja o budowie wieży zapadła 8 czerwca 1911 roku, a komitet budowy, który zawiązał się bardzo szybko zaczął gromadzić środki finansowe potrzebne do zrealizowania projektu. Zorganizowano wiele spotkań, wieczorów i balów, gdzie kwestowano na rzecz budowy raciborskiej wieży.

Projekt i kosztorys wieży został sporządzony przez mistrza budowlanego, radnego raciborskiej rady miejskiej Georga Lüthga i raciborskiego architekta Brunona Woltera.

Kamień węgielny został położony 30 sierpnia 1912 roku, a wykonawcą projektu była firma budowlana Geogra Lüthego. Całkowity koszt budowy wieży wynosił 18 000 marek, a budowa trwała 14 miesięcy.

18 października 1913 roku uroczyście otwarto wieżę, było to wielkie niemieckie święto – rocznica zwycięstwa koalicji antynapoleońskiej w wielkiej bitwie narodów pod Lipskiem. Na uroczystość zostało zaproszonych 3000 gości, m.in. prezydent rejencji opolskiej hrabia Friedrich Ernst von Schwerin, nadprezydent Raciborza August Bernert, urzędnicy prowincjonalni z Wrocławia, urzędnicy magistratu i starostwa, przedstawiciele szkół i wielu instytucji, a także związków studenckim, kombatanckich i innych. Obecnych było wielu przedstawicieli cechów, m.in. krawców, szewców, hydraulików, kowali, lakierników, malarzy, cukierników, piekarzy, fryzjerów, którzy wystąpili w paradnych strojach z cechowymi emblematami i chorągwiami. Po oficjalnym odsłonięciu wieży zorganizowano wiele przedstawień teatralnych, koncertów i przyjęć.

W lecie 1922 roku w wyniku przeprowadzonego w 1921 roku plebiscytu na Górnym Śląsku Brzezie znalazło się na terytorium odrodzonego państwa polskiego. W lutym 1923 roku dokonano pierwszej próby wysadzenia wieży, lecz użyty materiał wybuchowy nie był w stanie jej zniszczyć. Władze polskie zaniechały kolejnych prób likwidacji obiektu i przemianowały budowlę na Wieżę Wolności. Trzy lata później dzięki inicjatywie Związku Powstańców Polskich powstał tu pomnik Bolesława III Krzywoustego, a w byłej sali Bismarcka powstała kaplica ku czci świętego Stanisława Kostki według projektu S. Ligonia. W miejsce pruskiego orła wstawiono orła śląskiego, a napis Bismarck zastąpiono napisem Bolesławowi Chrobremu lud piastowski. W listopadzie 1926 roku dokonano otwarcia wieży. Władze miasta Racibórz wytoczyły proces powiatowi rybnickiemu, gdyż były właścicielem tego obiektu i domagały się przywrócenia stanu pierwotnego, jednak sąd drugiej instancji w 1928 roku pozew oddalił.

W 1933 roku rozgorzał na nowo spór o wieżę między Polakami a lokalnymi działaczami NSDAP, którzy domagali się odzyskania obiektu. W sierpniu 1933 roku zapadła decyzja o rozebraniu wieży, a 10 listopada 1933 roku została wysadzona w powietrze przez prawdopodobnie polskich saperów.

Charakterystyka

Wieża miała solidne fundamenty, które zachowały się do dnia dzisiejszego. Konstrukcja wykonana została z cegieł, które zostały odpowiednio pokryte pasującymi do siebie blokami granitu. Podstawa była kwadratem o wymiarach 7x7 metrów. Wysokość wieży wynosiła 18 metrów. Na dole znajdowała się sala poświęcona pamięci kanclerza Bismarcka, z której prowadziły schody do zewnętrznej platformy. Znajdowała się na niej duża misa z żelaza, w który podczas specjalnych okazji zapalano płomień pamięci i hołdu. Nad wejściem znajdował się wykuty w granitowym bloku napis Bismarck, a na górze ściany frontowej znajdował się dwumetrowej wielkości pruski orzeł. Wokół wieży znajdował się park z klombami, trawnikami i ścieżkami do spacerów, który obsadzono młodymi świerkami.

Zobacz też

Bibliografia

  • Piotr Sput, Raciborska Wieża Bismarcka w Ziemia Raciborska, Racibórz 2004, wyd. WAW, ISSN 1505-9235
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Wieża Bismarcka w Raciborzu
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on