![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Blu-ray_Disc.svg/langtr-640px-Blu-ray_Disc.svg.png&w=640&q=50)
Blu-ray
From Wikipedia, the free encyclopedia
Blu-ray Disc (BD), genellikle basitçe Blu-ray olarak bilinen, bir sayısal optik disk depolama biçimidir. DVD formatının yerini alması için ve birkaç saatlik yüksek çözünürlüklü (HDTV 720p ve 1080p) ve ultra yüksek çözünürlüklü (2160p) videoyu depolayabilecek şekilde tasarlanmıştır. Uzun metrajlı filmler gibi video materyaller ve PlayStation ve Xbox gibi oyun konsolları için hazırlanan video oyunlarının fiziksel dağıtımları Blu-ray'in ana uygulama alanlarındandır ve ayrıca üzerinde her türlü sayısal veri güvenli bir şekilde saklanabilir. "Blu-ray" adı, diski okumak için kullanılan mavi lazere (aslında mor bir lazerdir) atıfta bulunur ve bu, bilgilerin DVD'ler için kullanılan daha uzun dalga boylu kırmızı lazerle mümkün olandan daha yüksek bir yoğunlukta saklanmasına olanak tanır.
![]() | |
![]() Blu-ray'in ters tarafı. CD ve DVD'den farklı olarak, genellikle yansımanın mavi bir tonu vardır. Bazı marka diskler arasında gümüş, altın ve gri renkler bulunur. | |
Medya tipi | Yüksek yoğunluklu optik disk |
---|---|
Format | Veri kodlama: CLV veya Zoned CAV serpiştirilmiş hata düzeltme koduna sahip çukurlar ve düzlükler BDMV Video kodlama: H.262/MPEG-2 Part 2 H.264/MPEG-4 AVC VC-1 H.265/HEVC (sadece Ultra HD Blu-ray) |
Kapasite | 25 GB (tek katman), 50 GB (çift katman) 100, 128 GB (BDXL) (Standart bir biçimli BD'de dört katmana kadar olasıdır.) |
Okuma sistemi | 405 nm diyot lazer, 36 Mbit/s |
Yazma sistemi | 405 nm okuma için daha fazla güç kullanan odaklanmış ışınlı diyot lazer |
Geliştirici | Sony Blu-ray Disk Birliği[1] |
Boyut | 12 cm (4,7 in) çap 1.2 mm kalınlık[2][lower-alpha 1] |
Kullanımı | Veri depolama Yüksek çözünürlüklü video Yüksek çözünürlüklü ses Stereoscopic 3D PlayStation 3 oyunları PlayStation 4 oyunları PlayStation 5 oyunları Xbox One oyunları Xbox Series X oyunları |
Polikarbonat disk 120 milimetre (4.7 inç) çapında ve 1.2 milimetre (0.047 inç) kalınlığındadır, DVD ve CD'lerle aynı boyuttadır.[3] Geleneksel veya BD-XL öncesi Blu-ray diskler, katman başına 25 GB boyut içermekteydi ve çift katmanlı diskler (50 GB), uzun metrajlı video diskleri için endüstri standardı olmaktadır. BD-XL olarak tanımlanan yeniden yazabilir sürücüler için üç katmanlı diskler (100 GB) ve dört katmanlı diskler (128 GB) bulunmaktadır.[4]
Yüksek çözünürlüklü (HD) videolar, 1920×1080 piksel çözünürlüğe sahip Blu-ray disklerde, 24 aşamalı (progressive) veya 50/60 geçmeli (interlaced) saniye başına kare hızında (FPS, Frames per second) saklanabilir. DVD-Video diskleri en çok 480i (NTSC, 720×480 piksel) veya 576i (PAL, 720×576 piksel) çözünürlükle sınırlandırılmıştı.[5] Bu donanım özelliklerinin yanı sıra, Blu-ray bir dizi çoklu ortam biçimi ile ilişkilidir.
Blu-ray disk biçimi, tüketici elektroniği, bilgisayar donanımı ve hareketli görüntü üreticilerini temsil eden bir grup olan Blu-ray Disk Birliği (BDA, Blu-ray Disc Association) tarafından geliştirilmiştir. Sony, Ekim 2000'de ilk Blu-ray disk öntürlerini tanıtmış ve ilk prototip oynatıcı Nisan 2003'te Japonya'da piyasaya sürülmüştü. Daha sonra, Blu-ray diskin HD DVD formatı ile rekabet ettiği yüksek çözünürlüklü optik disk biçimi savaşına girişilerek, 20 Haziran 2006'da dünya çapında resmî sürümüne kadar geliştirilmeye devam edildi. HD DVD'yi destekleyen ana şirket olan Toshiba, Şubat 2008'de Blu-ray diskin üstünlüğünü kabul etti[6] ve daha sonra 2009'un sonlarında kendi Blu-ray disk oynatıcısını piyasaya sürdü.[7] Media Research'e göre, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yüksek çözünürlüklü yazılım satışları ilk iki yılda DVD yazılım satışlarından daha yavaştı.[8] Blu-ray, talep üzerine video (VOD, Video on demand) ve DVD'lerin sürekli satışından kaynaklanan rekabetle karşı karşıyadır.[9] Ocak 2016'da ABD'deki geniş bant hanelerin %44'ünde Blu-ray oynatıcı vardı.[10] 4K içeriğin oynatılması için BDA, Ultra HD Blu-ray adlı bir Blu-ray çeşidi tanıtmıştır.