For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Elektroscoop.

Elektroscoop

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Elektroscoop
Elektroscoop

Een elektroscoop is een toestel om elektrische lading te meten of aan te tonen. Het toestel bestaat meestal uit twee bladen van een lichte metalen folie die onderling verbonden zijn. Via een geleider wordt de te meten lading naar de bladen gevoerd. Daardoor gaan de twee bladen elkaar afstoten volgens de wet van Coulomb. Tussen de bladen is er een mechanische terugroepende kracht, meestal de zwaartekracht, of doordat de folie zelf als veer werkt. Hoe groter de lading, hoe verder de bladen zich van elkaar verwijderen. Op een schaal is het mogelijk om de lading af te lezen. Vanwege de geringe nauwkeurigheid is de elektroscoop als meetinstrument van weinig praktische betekenis. De elektroscoop wordt wel veel gebruikt in het onderwijs om lading aanschouwelijk te maken.

Kosmische straling

De elektroscoop speelde een belangrijke rol bij de ontdekking van zowel radioactiviteit als kosmische straling. Met behulp van een eenvoudige elektroscoop ontdekten Pierre en Marie Curie de elementen radium en polonium. Ioniserende straling uit deze elementen is namelijk in staat een zeer goed geïsoleerde elektroscoop te ontladen, doordat straling de lucht eromheen ioniseert. Een probleem was dat de ontlading ook optrad als er geen radioactieve bron aanwezig was. Daarom werd verondersteld dat die ontlading werd veroorzaakt door radioactiviteit afkomstig uit de aardkorst zelf.

Om deze veronderstelling te toetsen besloot de Duitse jezuïetenpater Theodor Wulf met een door hem ontwikkelde elektroscoop in 1910 de ontlading te meten zowel op de grond als boven op de 300 meter hoge Eiffeltoren. De gedachte was dat op de top geen of nauwelijks ontlading te meten zou zijn, omdat de luchtlaag alle aardse straling zou absorberen. Wulf ontdekte echter dat de ontlading geenszins was afgenomen, maar zelfs iets was toegenomen. Een verklaring hiervoor kon hij niet geven.

Het was de Oostenrijkse natuurkundige Victor Franz Hess, die de resultaten van Wulf verder testte door met een heteluchtballon nog hoger te gaan. Met een elektroscoop aan boord mat Hess dat de straling op 5 km hoogte bijna het dubbele was van de sterkte op de grond. Hieruit concludeerde hij dat de straling van buiten de atmosfeer afkomstig moest zijn, ofwel Höhenstrahlung (later kosmische straling), waarvoor hij in 1936 de Nobelprijs kreeg.

Het hierboven beschreven proces is een mooi voorbeeld van hoe de wetenschappelijke methode in de praktijk van de empirische wetenschappen gebruikt wordt.

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Elektroscoop
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.