For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Jozefinisme.

Jozefinisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Keizer Jozef II rond 1780
Keizer Jozef II rond 1780

Jozefinisme of jozefisme is het streven de Kerk ondergeschikt te maken of te houden aan de staat. De term is genoemd naar keizer Jozef II die over de Habsburgse monarchie heerste van 1780 tot 1790.

Wenzel Anton von Kaunitz (1711-1794) streefde reeds naar deze politiek, maar Jozef II voerde de plannen echt uit. De staat ontnam de kerkelijke overheid de opleiding van de priesters en stichtte zelf seminaries. Vele kloosters, vooral van eerder contemplatieve orden, werden vanaf 1783 willens nillens gesloten en de genaaste bezittingen naar eigen goeddunken aangewend voor andere kerkelijke doeleinden.[1] De contemplatieve gemeenschappen waren immers "nutteloos" in de ogen van de keizer-koster. In de Oostenrijkse Nederlanden leidde dit tot 161 sluitingen. In zijn ijver om te reglementeren ging hij zeer ver: hij legde regels op in verband met de lengte van de kaarsen in de kerken en wilde alle kermissen op dezelfde dag laten plaatsvinden.

Het jozefinisme wou, net zoals het gallicanisme en het febronianisme, de rechtsmacht van de afzonderlijke bisschoppen accentueren tegenover die van de paus. De uiterlijke wetgeving van de Kerk, buiten de zaken die rechtstreeks in verband stonden met het geloof, werden aan de jurisdictie van Rome onttrokken. De kerkelijke macht van de bisschoppen, op wie de staat meer invloed had en die onder zijn regime ook buiten de paus om benoemd werden, werd versterkt. De grenzen van de bisdommen werden naar eigen goeddunken hertekend. Het burgerlijk huwelijk werd ingevoerd (Verordening over het huwelijk (1784)).

De invloed van het jozefinisme bleef in Oostenrijk-Hongarije doorwerken tot het concordaat van 1855, maar in Hongarije en de Zuidelijke Nederlanden rees er zulk een krachtig verzet tegen, dat voor deze landen de meeste voorschriften al snel werden ingetrokken.

Zie ook

Literatuur

  • F. Maaß, Der Josephinismus. Quellen (5 dln., 1951-1955)
  • E. Préclin & E. Jarry, Les luttes politiques et doctrinales aux XVIIe et XVIIIe siècles (1956)
  • H. Rieser, Der Geist des Josephinismus und sein Fortleben. Der Kampf der Kirche um ihre Freiheit (1963)
  • H. Reinalter (Uitg.): Josephinismus als Aufgeklärter Absolutismus, Böhlau-Verlag, Wien-Köln-Weimar, ISBN 978-3-205-77777-9 (2008)
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Jozefinisme
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.