For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Rechtspraak.

Rechtspraak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Wandschildering Salomo's rechtspraak in het voormalig stadhuis van Stavoren
Wandschildering Salomo's rechtspraak in het voormalig stadhuis van Stavoren

Rechtspraak of jurisprudentie is het proces waarin door een rechter een oordeel wordt gevormd over een rechtszaak. De rechter spreekt recht door een rechterlijke uitspraak te doen die bindend is voor de partijen die betrokken zijn bij de rechtszaak. In het Nederlands noemt men een dergelijke rechterlijke uitspraak een vonnis of een arrest, afhankelijk van het rechtscollege dat de uitspraak doet.

Bron van recht

De rechtspraak vormt samen met de wet in materiële zin en de rechtsleer de belangrijkste bron van recht. Of de rechtspraak een bindende of gezaghebbende bron van recht is, hangt af van het desbetreffende rechtsstelsel. Zo is de rechtspraak in common law-landen een bindende bron van recht, terwijl die in civil law-landen gezaghebbend is.

Rechtstoepassing

Rechtspreken is het toepassen van rechtsregels op feiten. Volgens de klassieke visie op de rechtspraak dient een rechter als volgt te werk te gaan:

  • vaststelling van de feiten
  • vaststelling van de toepasselijke rechtsregel
  • toepassing van de regel op de feiten door middel van het volgende syllogisme:
    • maior: rechtsregel
    • minor: rechtsfeit
    • conclusie: rechterlijke uitspraak

Rechtsvorming

Rechtspreken is een "actieve" bezigheid, waarbij de rechter het recht vormgeeft. Zowel bij het vaststellen van de feiten (minor) als bij het vaststellen van de rechtsregel (maior), treedt de rechter actief op. Zij moet namelijk de relevante feiten (de rechtsfeiten) achterhalen en zij moet de rechtsregels, door er een juridische interpretatie aan te geven, toepassen op deze feiten. Er is sprake van een zekere mate van autonome rechtsvinding: de rechter laat zich bij haar beslissing leiden door haar eigen oordeel en schuift daarmee strijdige wettelijke bepalingen terzijde. Een rechter zal echter bij elke beslissing wel zo veel mogelijk pogen houvast te zoeken in het wettelijk recht. Dat houvast vindt zij in de wetgeving, daarom wordt ook wel gesproken van "rechtsvinding".

de Rechtspraak

In Nederland is 'de Rechtspraak' de naam die het spraakgebruik (en in de huisstijl) wordt gebruikt bij alle autonome onderdelen die betrokken zijn bij het rechtssysteem, zoals de rechtbanken, gerechtshoven, de Hoge Raad, het College van Beroep voor het bedrijfsleven, de Centrale Raad van Beroep en de Raad voor de Rechtspraak.

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Rechtspraak
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on