Republika Pińczowska (1918) - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Republika Pińczowska (1918).

Republika Pińczowska (1918)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Republika Pińczowska – nazwa obszaru Pińczowa i okolic opanowanego pod koniec 1918 przez okres sześciu tygodni przez mieszkańców kierowanych przez Jana Lisowskiego po rozbrojeniu bez walki oddziału wojsk okupacyjnych.

Do opanowania miasta doszło pod koniec 1918 po akcji przeprowadzonej przez grupę około 150 ludzi, składającą się z członków straży pożarnej i mieszkańców. Grupa, która dokonała rozbrojenia bez walki oddziału okupacyjnego armii austro–węgierskiej składającego się z Węgrów, dowodzona była przez Jana Lisowskiego, działacza SDKPiL. Ponieważ na terenie powiatu dochodziło do strajków rolnych, do Rosiejowa (miejsca najbardziej zapalnego) wysłana została ekspedycja karna, która spędziła strajkujących fornali do zabudowań folwarcznych. Strajkujący zostali uwolnieni po odsieczy zorganizowanej przez Jana Lisowskiego. W związku z tym wydarzeniem Lisowski został aresztowany i uwięziony[1].

Na terenie Republiki Pińczowskiej działał też były oficer austriacki Kalinka ps. „Kazuń”, dowodząc grupą szerzącą hasła socjalistyczne i anarchistyczne. Grupa ta mająca oparcie w chłopach, dokonała kilku napadów, między innymi na Działoszyce i Wodzisław. Atak na Działoszyce i rozbrojenie funkcjonariuszy policji miał miejsce 12 listopada, a na Wodzisław 18 listopada 1918. Przeprowadzony był przez 18-osobowy oddział Kalinki i kilkusetosobową grupę chłopów uzbrojonych w drągi i siekiery[2]. Grupa dopuszczała się rabunków, jednak tylko na ludziach bogatych. W obawie przed działaniami rozagitowanych chłopów kilka rodzin ziemiańskich opuściło swe domy i wyjechało do Kielc[3]. Kalinka zginął w walce z karnym oddziałem wojska w lasach piotrkowskich[4].

W 1944 po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej Pińczowa i okolic oraz przejęciu władzy przez partyzantów z oddziałów Batalionów Chłopskich, Armii Krajowej i Armii Ludowej[4] utworzono drugą tzw. Republikę Pińczowską, nawiązując do dawnej nazwy[4].

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

  • Zygmunt Małecki, Stanisław Marcinkowski: Ziemia pińczowska. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1975.
  • Praca zbiorowa: Z dziejów ziemi kieleckiej 1918–1944. Warszawa: Książka i Wiedza, 1970.
  • Stefan Skwarek: Ziemia Niepokonana. Kielecczyzna w walce 1830–1945. Warszawa: Książka i Wiedza, 1974.
  • Praca zbiorowa: Drogi rozwoju ruchu ludowego. Warszawa: LSW, 1964.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Republika Pińczowska (1918)
Listen to this article