For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Wacław Kostek-Biernacki.

Wacław Kostek-Biernacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Wacław Kostek-Biernacki
Ilustracja

Wacław Kostek-Biernacki w 1911
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia

28 września 1884
Lublin

Data i miejsce śmierci

25 maja 1957
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1914–1934

Siły zbrojne

Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png
Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg
Wojsko Polskie

Formacja

Orzełek legionowy.svg
Legiony Polskie

Jednostki

1 Pułk Piechoty Legionów
22 Pułk Piechoty
38 Pułk Piechoty
twierdza Brześć

Stanowiska

dowódca żandarmerii
dowódca batalionu
dowódca pułku piechoty
komendant twierdzy

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Późniejsza praca

wojewoda nowogrodzki
wojewoda poleski

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi
Odznaka Oficerska Związków Strzeleckich „Parasol”
Wacław Kostek-Biernacki
Data i miejsce urodzenia

28 września 1884
Lublin

Data i miejsce śmierci

25 maja 1957
Warszawa

Wojewoda nowogródzki
Okres

od 1 lipca 1931
do 8 września 1932

Poprzednik

Zygmunt Beczkowicz

Następca

Stefan Świderski

Wojewoda poleski
Okres

od 8 września 1932
do 2 września 1939

Poprzednik

Jan Krahelski

Następca

okupacja ZSRR, funkcja zlikwidowana

Wacław Kostek-Biernacki (ur. 28 września[1] 1884 w Lublinie, zm. 25 maja 1957 w Warszawie) – polski pisarz i poeta, działacz sanacyjny, wojewoda nowogrodzki i poleski, minister, pułkownik piechoty Wojska Polskiego, twórca i nadzorca Miejsca Odosobnienia w Berezie Kartuskiej.

Życiorys

Wacław Kostek-Biernacki urodził się 28 września 1884 w Lublinie, w rodzinie Tomasza i Marii z Niwińskich. Miał brata Jana oraz siostrę Eugenię. Gimnazjum ukończył we Lwowie, następnie wstąpił na Uniwersytet Lwowski.

Od 1904 działacz Polskiej Partii Socjalistycznej. Był członkiem Związku Walki Czynnej[2]. W marcu 1909 zaciągnął się do Legii Cudzoziemskiej. Skierowany do Algieru, służył w 1 pułku w miejscowości Sidi-Bel-Abbes w pobliżu Oranu. W październiku 1909 uciekł z Legii i wrócił do Galicji. Żołnierz Polskiej Organizacji Wojskowej i I Brygady Legionów Polskich. W okresie od sierpnia do grudnia 1914 pełnił funkcję szefa żandarmerii I Brygady Legionów Polskich, gdzie zyskał przydomek „Kostek-Wieszatiel”[3]. Od 1918 oficer Wojska Polskiego.

Po odzyskaniu niepodległości w latach 1919–1920 w stopniu kapitana, później majora był dowódcą batalionu zapasowego 22 pułku piechoty w Siedlcach.

22 lipca 1922 roku został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy 62 pułku piechoty w Bydgoszczy z równoczesnym przeniesieniem z 43 pułku piechoty[4]. W 1923 roku był zastępcą dowódcy 4 pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie[5]. W 1924 roku pełnił służbę w 20 pułku piechoty w Krakowie, pozostając oficerem nadetatowym 4 pułku Strzelców Podhalańskich[6].

21 sierpnia 1926 roku został przeniesiony z 78 pułku piechoty w Baranowiczach do 38 pułku piechoty Strzelców Lwowskich w Przemyślu na stanowisko dowódcy pułku[7]. 24 grudnia 1929 awansował na pułkownika. W sierpniu 1930 mianowany komendantem Twierdzy Brzeskiej. W 1931 został zwolniony ze stanowiska dowódcy pułku[8]. Z dniem 30 czerwca 1931 został przeniesiony w stan nieczynny na okres dwunastu miesięcy, bez prawa do poborów[9]. Od 1 lipca 1932 do 3 września 1932 był wojewodą nowogródzkim. Z dniem 30 czerwca 1932 został mu przedłużony okres pozostawania w stanie nieczynnym o kolejnych dwanaście miesięcy[10]. W latach 1932–1939 był wojewodą poleskim. Odpowiadał za organizację i nadzór nad miejscem odosobnienia w Berezie Kartuskiej, gdzie zaplanował i nadzorował realizację metod torturowania więźniów uznanych za przeciwników sanacji. Z tego powodu Stanisław Mackiewicz nazwał go „chorobliwym sadystą”[11]. Z dniem 30 września 1934 został przeniesiony w stan spoczynku[12]. Prezes Zarządu Okręgu Brześć nad Bugiem Związku Legionistów Polskich od maja 1938 roku[13].

2 września 1939 prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go ministrem w rządzie Felicjana Sławoja Składkowskiego i poruczył mu pełnienie urzędu Głównego Komisarza Cywilnego[14]. Na stanowisku tym Biernacki wydał szereg zarządzeń[15], w tym 11 września Zarządzenie nr 5 o militaryzacji Policji Państwowej[16].

18 września 1939, wraz z Kwaterą Główną Naczelnego Wodza, przekroczył granicę z Rumunią, gdzie był internowany do 1944. 30 września 1939 prezydent RP Władysław Raczkiewicz podpisał dymisję z zajmowanej przez niego funkcji.

W 1945 został przez Rumunów wydany władzom komunistycznym. Na ich polecenie został osadzony w więzieniu na Mokotowie[17]. W więzieniu był torturowany[18], a po 8 latach pobytu w więzieniu na Mokotowie wytoczono mu proces. 14 kwietnia 1953 został skazany na karę śmierci w oparciu o dekret „O odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego” z 22 stycznia 1946. Uznano go winnym tłumienia ruchu rewolucyjnego, faszyzowania kraju, szkalowania i zohydzania Związku Radzieckiego gdyż pełniąc funkcje wojewody wypełniał politykę sanacyjnego rządu: dławił ruchy mas pracujących miast i wsi oraz wynaradawiał ludność ukraińską i białoruską. Sąd Najwyższy po apelacji zamienił wyrok śmierci na 10 lat więzienia, jednak 9 listopada 1955 z powodu złego stanu zdrowia Wacław Kostek-Biernacki został zwolniony z więzienia[17].

Zmarł 25 maja 1957 w Warszawie. Został pochowany w grobie rodzinnym na starym cmentarzu w Grójcu.

Awanse

  • chorąży – 29 września 1914
  • porucznik – 5 marca 1915 (z pominięciem stopnia podporucznika)
  • podpułkownik – 3 maja 1926 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 10,5. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
  • pułkownik – 24 grudnia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 i 6. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty

Ordery i odznaczenia

Twórczość

Jedzie, jedzie na kasztance,
Siwy strzelca strój! Siwy strzelca strój!
Hej, hej, Komendancie,
Miły Wodzu mój!

Wacław Kostek-Biernacki, Pieśń o Wodzu Miłym

Jego twórczość pozostaje nieznana. Książka Djabeł zwycięzca krytykowana była przez katolickie media, szczególnie przez „Gazetę Tygodniową”, w której między innymi napisano: Jest ona pełna cynizmu czyli braku szacunku dla rzeczy powszechnie szanowanych. Kostek-Biernacki bije w niej, kopie, pluje na wszystko, co Polak kiedykolwiek szanował[23]. W 1951 wszystkie jego utwory objęte były zapisem cenzury w Polsce i podlegały natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek, zostały pod kontrolą wywiezione do papierni i zniszczone[24][25].

  • Jak oni!, 1909, wspomnienia bojowca
  • Na ulicach Warszawy, 1911
  • Szlakami buntu, Kraków 1911, powieść
  • Marsze i piosenki brygady Piłsudskiego, Kraków 1915
  • Szopka Benjaminowska, Warszawa 1927
  • Djabeł zwycięzca, Kraków 1931, zbiór opowiadań
  • Straszny gość, 1932, zbiór opowiadań, wyd. powojenne Wyd. vis-a-vis/ Etiuda Kraków 2006
  • Ułan dyżurny, 1939, wspomnienia
  • Słowa „Pieśni o Wodzu Miłym” (do muzyki sierżanta I Brygady Zygmunta Pomarańskiego):

Przypisy

  1. W Roczniku Oficerskim z 1932, jako datę urodzin podano 25 września 1884
  2. Ryszard Świętek, Lodowa ściana. Sekrety polityki Józefa Piłsudskiego 1904–1918, Kraków 1998, s. 414.
  3. Kostek-Biernacki - diabeł z Berezy?, jpilsudski.org [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 544.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 385, 399.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 332, 345.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 21 sierpnia 1926 roku, s. 269.
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 3 sierpnia 1931 r., Nr 5, s. 226.
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 października 1932 r., Nr 7, s. 345.
  10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 9 grudnia 1932 r., Nr 13, s. 440.
  11. IPN upamiętnił organizatora i nadzorcę obozu w Berezie Kartuskiej. polsatnews.pl, 6 września 2018. [dostęp 2019-06-20].
  12. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 7 czerwca 1934 r., Nr 11, s. 144.
  13. Związek Legionistów Polskich: 1936-1938 r.: sprawozdanie Zarządu Głównego Związku Legionistów Polskich, Warszawa 1938, s. 68.
  14. Dz.U. z 1939 r. nr 86, poz. 543, M.P. z 1939 r. nr 203, poz. 496, Administracja czasu wojny
  15. Np. Zarządzenie nr 8 Głównego Komisarza Cywilnego dla wojewodów w sprawie przywrócenia działalności organów administracji ogólnej i samorządowej oraz Policji Państwowej i zaprowadzenia porządku na tyłachZarządzenie nr 8 Głównego Komisarza Cywilnego dla wojewodów w sprawie przywrócenia działalności organów administracji ogólnej i samorządowej oraz Policji Państwowej i zaprowadzenia porządku na tyłach (zarchiwizowane z adresu https://caw.wp.mil.pl/plik/file/wydawnictwa/2015/Przygotowania_1/Przygotowania_208.pdf)
  16. Za drutami obozów sowieckich s. 9n, Piotr Cichoracki, Działalność głównego komisarza cywilnego we wrześniu 1939 roku, s. 242.
  17. a b Sławomir Koper: Dwudziestolecie międzywojenne. Tom 8.. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2013, s. 121. ISBN 978-83-7769-533-3.
  18. Wacław Kostek-Biernacki. polskieradio.pl, 13 marca 2009. [dostęp 2019-06-20].
  19. M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 468 „za zasługi w służbie państwowej”.
  20. M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  21. M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi w organizacjach niepodległościowych i na polu wyszkolenia wojska”.
  22. M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”.
  23. Gazeta Tygodniowa. Poświęcona sprawom religijnym, oświatowym i społecznym,1931, R.2, nr 51 - Świętokrzyska Digital Library, sbc.wbp.kielce.pl [dostęp 2020-01-07].
  24. Cenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 6.
  25. Cenzura PRL. Wykaz książek podlegających niezwłocznemu wycofaniu. 1.10.1951 r.

Bibliografia

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Wacław Kostek-Biernacki
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.